تبلیغات
شعر و عرفان - دیدگاه مولوی نسبت به مرگ و معاد در مثنوی معنوی
 

دیدگاه مولوی نسبت به مرگ و معاد در مثنوی معنوی

نوشته شده توسط :ع خداداد
شنبه 2 اردیبهشت 1391-09:40 ب.ظ

در شعر ذیل مولوی  رفتن انسان از این دنیا را به داستان تشنه ای تشبیه

 میکند که نزدیک چشمۀ آبی بوده ولی بین او و چشمه دیوار بلندی وجود

 داشته است و آن تشنه آرام آرام به کندن دیوار مشغول میشود و هرچه

 تشنگی بیشتر باشد سرعت کندن دیوار بیشتر میشود و سپس اشاره دارد

 به اینکه تا از این تن خاکی نجات نیابیم نمیتوانیم بر اب حیات سجده بزنیم:

کلوخ انداختن تشنه از سر دیوار در جوی آب

بر لب جو بوده دیواری بلند                  بر سر دیوار تشنهٔ دردمند

مانعش از آب آن دیوار بود                  از پی آب او چو ماهی زار بود

ناگهان انداخت او خشتی در آب             بانگ آب آمد به گوشش چون خطاب

چون خطاب یار شیرین لذیذ                مست کرد آن بانگ آبش چون نبیذ

از صفای بانگ آب آن ممتحن              گشت خشت‌انداز از آنجا خشت‌کن

آب می‌زد بانگ یعنی هی ترا               فایده چه زین زدن خشتی مرا

تشنه گفت آبا مرا دو فایده‌ست               من ازین صنعت ندارم هیچ دست

فایدهٔ اول سماع بانگ آب                    کو بود مر تشنگان را چون رباب

بانگ او چون بانگ اسرافیل شد           مرده را زین زندگی تحویل شد

یا چو بانگ رعد ایام بهار                   باغ می‌یابد ازو چندین نگار

یا چو بر درویش ایام زکات                 یا چو بر محبوس پیغام نجات

چون دم رحمان بود کان از یمن            می‌رسد سوی محمد بی دهن

یا چو بوی احمد مرسل بود                 کان به عاصی در شفاعت می‌رسد

یا چو بوی یوسف خوب لطیف             می‌زند بر جان یعقوب نحیف

فایدهٔ دیگر که هر خشتی کزین              بر کنم آیم سوی ماء معین

کز کمی خشت دیوار بلند                    پست‌تر گردد بهر دفعه که کند

پستی دیوار قربی می‌شود                    فصل او درمان وصلی می‌بود

سجده آمد کندن خشت لزب                  موجب قربی که واسجد واقترب

تا که این دیوار عالی‌گردنست              مانع این سر فرود آوردنست

سجده نتوان کرد بر آب حیات              تا نیابم زین تن خاکی نجات

بر سر دیوار هر کو تشنه‌تر                زودتر بر می‌کند خشت و مدر

هر که عاشقتر بود بر بانگ آب          او کلوخ زفت‌تر کند از حجاب

او ز بانگ آب پر می تا عنق             نشنود بیگانه جز بانگ بلق

ای خنک آن را که او ایام پیش           مغتنم دارد گزارد وام خویش

اندر آن ایام کش قدرت بود                صحت و زور دل و قوت بود

وان جوانی همچو باغ سبز و تر          می‌رساند بی دریغی بار و بر

چشمه‌های قوت و شهوت روان           سبز می‌گردد زمین تن بدان

خانهٔ معمور و سقفش بس بلند             معتدل ارکان و بی تخلیط و بند

پیش از آن کایام پیری در رسد            گردنت بندد به حبل من مسد

خاک شوره گردد و ریزان و سست       هرگز از شوره نبات خوش نرست

آب زور و آب شهوت منقطع               او ز خویش و دیگران نا منتفع

ابروان چون پالدم زیر آمده                چشم را نم آمده تاری شده

از تشنج رو چو پشت سوسمار            رفته نطق و طعم و دندانها ز کار

روز بیگه لاشه لنگ و ره دراز           کارگه ویران عمل رفته ز ساز

بیخهای خوی بد محکم شده                قوت بر کندن آن کم شده

در اشعار ذیل مولوی رنجهای و سختیهایی را که در زندگی انسان متحمل

 میشود را اجزای مرگ و زیر مجموعۀ مرگ میداند و اشاره میکند که اگر

 این اجزای مرگ برای انسان شیرین باشد ،کلّ مجموعه را که عبارت از

 مرگ باشد ،خداوند برای انسان شیرین میکند ولی اگر برای کسی رنج و

 مشکلات جزئی غیر قابل تحمل باشد ،کل آن هم بسیار سخت میشود و

هرکس زندگی شیرینی د اشته باشد ،مرگ تلخی خواهد داشت:

این همه غمها که اندر سینه‌هاست                از بخار و گرد باد و بود ماست

این غمان بیخ‌کن چون داس ماست               این چنین شد و آنچنان وسواس ماست

دان که هر رنجی ز مردن پاره‌ایست            جزو مرگ از خود بران گر چاره‌ایست

چون ز جزو مرگ نتوانی گریخت              دان که کلش بر سرت خواهند ریخت

جزو مرگ ار گشت شیرین مر ترا             دان که شیرین می‌کند کل را خدا

دردها از مرگ می‌آید رسول                    از رسولش رو مگردان ای فضول

هر که شیرین می‌زید او تلخ مرد               هر که او تن را پرستد جان نبرد

گوسفندان را ز صحرا می‌کشند                 آنک فربه‌تر مر آن را می‌کشند

در اشعار ذیل مولوی حرکت انسان از مرحلۀ جماد و نبات را تا مرگ

 یاد آور میشود و اشاره میکند که اول به حالت نباتی در امدیم و سپس

 با مردنی که در واقع تولدی دیگر باره بود به مرحلۀ نطفه در آمدیم

 و سپس با مرگی دوباره روح در ما دمیده شد و جان در بدن ما ایجاد

 گردید و به مرحلۀ جنینی و حیوانی در آمدیم و سپس با مرگی دوباره

 متولد شدیم و انسانی گردیدیم و سپس با مرگی دوباره به مرحلۀ

 کاملتری خواهیم رفت.پس چرا از مردن بترسیم.

جواب گفتن عاشق عاذلان را وتهدید کنندگان را

گفت من مستسقیم آبم کشد                        گرچه می‌دانم که هم آبم کشد

هیچ مستقسقی بنگریزد ز آب                    گر دو صد بارش کند مات و خراب

گر بیاماسد مرا دست و شکم                    عشق آب از من نخواهد گشت کم

از جمادی مردم و نامی شدم                      وز نما مردم به حیوان برزدم

مردم از حیوانی و آدم شدم                      پس چه ترسم کی ز مردن کم شدم

حملهٔ دیگر بمیرم از بشر                         تا بر آرم از ملایک پر و سر

وز ملک هم بایدم جستن ز جو                   کل شیء هالک الا وجهه

بار دیگر از ملک قربان شوم                    آنچ اندر وهم ناید آن شوم

پس عدم گردم عدم چون ارغنون                گویدم که انا الیه راجعون

مرگ دان آنک اتفاق امتست                     کاب حیوانی نهان در ظلمتست

همچو نیلوفر برو زین طرف جو                همچو مستسقی حریص و مرگ‌جو

مرگ او آبست و او جویای آب                  می‌خورد والله اعلم بالصواب

ای فسرده عاشق ننگین نمد                       کو ز بیم جان ز جانان می‌رمد

سوی تیغ عشقش ای ننگ زنان                  صد هزاران جان نگر دستک‌زنان

جوی دیدی کوزه اندر جوی ریز                آب را از جوی کی باشد گریز

آب کوزه چون در آب جو شود                 محو گردد در وی و جو او شود

وصف او فانی شد و ذاتش بقا                  زین سپس نه کم شود نه بدلقا

خویش را بر نخل او آویختم                    عذر آن را که ازو بگریختم

در اشعار ذیل مولوی مرحلۀ کمال انسان را در این میبیند که از

 مرگ هراسی نداشته باشد و اگر کسی به این مرحله رسید به کمال

 ایمان دست پیدا کرده است وگرنه ایمان او ناقص است و باید در

پی کامل کردن ایمان خود باشد و ایمان وقتی کامل میشود که از

مرگ نهراسد.

ترک آن کردیم کو در جست و جوست        تاکه پیش از مرگ بیند روی دوست

تا رهد از مرگ تا یابد نجات                    زانک دید دوستست آب حیات

هر که دید او نباشد دفع مرگ                 دوست نبود که نه میوه‌ستش نه برگ

کار آن کارست ای مشتاق مست               کاندر آن کار ار رسد مرگت خوشست

شد نشان صدق ایمان ای جوان               آنک آید خوش ترا مرگ اندر آن

گر نشد ایمان تو ای جان چنین                نیست کامل رو بجو اکمال دین

هر که اندر کار تو شد مرگ‌دوست           بر دل تو بی کراهت دوست اوست

چون کراهت رفت آن خود مرگ نیست      صورت مرگست و نقلان کردنیست

چون کراهت رفت مردن نفع شد              پس درست آید که مردن دفع شد

گفت عاشق دوست می‌جوید بتفت            چونک معشوق آمد آن عاشق برفت

عاشق حقی و حق آنست کو                  چون بیاید نبود از تو تای مو

صد چو تو فانیست پیش آن نظر             عاشقی بر نفی خود خواجه مگر

سایه‌ای و عاشقی بر آفتاب                    شمس آید سایه لا گردد شتاب

در غزلی در دیوان شمس مولوی دربارۀ مرگ چنین آورده است:

مرگ اگر مرد است گو نزد من آی           تا در آغوشش بگیرم تنگ تنگ

من از او عمری ستانم جاودان                او زمن دلقی ستاند رنگ رنگ





نظرات() 


canada online pharmacy
شنبه 31 شهریور 1397 06:33 ب.ظ

Thank you, An abundance of facts!

canadian pharmacy viagra canada pharmacies online prescriptions canadian pharmacy world canadian pharmacies that ship to us pharmacy canada reviews canadian drugs canadian pharmacy cialis pharmacy trusted pharmacy canada pharmacy canada plus
http://cialisvonline.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 08:02 ب.ظ

You said that fantastically!
cialis for bph generic cialis pill online cialis tadalafil cialis 20mg cialis cost legalidad de comprar cialis effetti del cialis free cialis cialis prezzo al pubblico cialis generic
http://viagravonline.com/
سه شنبه 27 شهریور 1397 04:58 ب.ظ

Amazing tons of beneficial data!
buy cialis uk no prescription we use it cialis online store cialis italia gratis generic cialis 20mg tablets where do you buy cialis generic cialis soft gels cialis generique cialis rckenschmerzen cialis coupons printable viagra vs cialis vs levitra
viagravonline.com
پنجشنبه 15 شهریور 1397 05:44 ق.ظ

Good facts. Appreciate it.
200 cialis coupon venta cialis en espaa cialis rezeptfrei sterreich enter site 20 mg cialis cost cialis online napol price cialis per pill look here cialis order on line cialis savings card cialis para que sirve we recommend cialis best buy
canada pharmacy online
سه شنبه 13 شهریور 1397 09:27 ب.ظ

Whoa many of good material!
pharmacy canada 24 drugs for sale in uk canadian pharmaceuticals stocks best canadian mail order pharmacies drugs for sale in uk is trust pharmacy in canada legitimate canada medications cheap canadian pharmacy viagra brand drugstore online canada good canadian online pharmacies
Online cialis
دوشنبه 12 شهریور 1397 09:18 ب.ظ

Reliable stuff. Regards!
free cialis cipla cialis online viagra vs cialis vs levitra cialis 20 mg cost cipla cialis online price cialis best cialis daily dose generic we recommend cialis best buy cialis purchasing cialis online
http://cialisonla.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 03:04 ق.ظ

Many thanks. Ample info!

how to buy cialis online usa cialis et insomni i recommend cialis generico cialis coupons low dose cialis blood pressure tadalafil 20mg safe dosage for cialis cialis generic tadalafil buy buy cialis online cialis farmacias guadalajara
http://viagrayosale.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 01:40 ب.ظ

Wonderful information. Appreciate it!
cialis 20mg prix en pharmacie cialis 5 effetti collaterali buying cialis in colombia buying cialis overnight cialis dosage generic cialis 20mg uk viagra vs cialis vs levitra cialis side effects dangers cialis kaufen bankberweisung cialis 5 mg schweiz
where can i buy viagra uk
سه شنبه 23 مرداد 1397 03:50 ق.ظ

Thanks a lot! Wonderful stuff!
viagra pharmacy viagra cheap viagra buy levitra i want to buy viagra online buy sildenafil uk cheap sildenafil uk how to get viagra cheap buy brand viagra viagra cheap levitra buy viagra uk buy viagra plus
http://cialisonli.com/
دوشنبه 22 مرداد 1397 02:08 ب.ظ

This is nicely put. !
generic cialis 20mg tablets enter site natural cialis cialis online deutschland side effects for cialis preis cialis 20mg schweiz generic cialis pill online cialis patent expiration 40 mg cialis what if i take cialis sale online compare prices cialis uk
Buy cialis online
دوشنبه 7 خرداد 1397 03:59 ق.ظ

Cheers, A lot of advice.

how to purchase cialis on line cialis kamagra levitra cialis soft tabs for sale when can i take another cialis cialis canada cialis 10mg prix pharmaci cialis prezzo di mercato cialis venta a domicilio wow cialis 20 cialis australia org
Viagra online
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 07:06 ق.ظ

Many thanks. Very good stuff.
is it legal to buy viagra buy pharmacy online viagra tablets online online viagra order viagra cheap no prescription get a viagra prescription online buy viagra with no prescription viagra 100mg buy viagra online canada no prescription buy viagra tablets
Buy cialis online
جمعه 17 فروردین 1397 10:51 ب.ظ

Thanks! Plenty of facts!

cialis 20 mg cut in half cilas cialis tablets generic cialis pro we choice cialis uk price cialis per pill we choice free trial of cialis cialis dosage amounts cialis baratos compran uk cialis side effects
Buy cialis online
جمعه 3 فروردین 1397 08:42 ب.ظ

Nicely put. Thank you.
cialis pills price each cialis pills boards sialis cialis alternative achat cialis en suisse cialis dose 30mg costo in farmacia cialis cialis 30 day trial coupon cialis bula cialis wir preise
Buy generic cialis
دوشنبه 28 اسفند 1396 02:15 ق.ظ

Nicely put. With thanks!
buying brand cialis online we recommend cialis best buy cialis flussig cialis 50 mg soft tab enter site natural cialis discount cialis cialis lowest price buy cialis online cheapest cialis cost cialis generico online
How long does it take to recover from Achilles injury?
پنجشنبه 23 شهریور 1396 03:47 ب.ظ
Hey! This is my first visit to your blog! We are a group of volunteers and starting
a new project in a community in the same niche.
Your blog provided us useful information to work on. You have done a marvellous job!
diedrakubesh.hatenablog.com
شنبه 14 مرداد 1396 10:32 ق.ظ
Having read this I thought it was very informative. I appreciate you spending some time and effort to put this
article together. I once again find myself personally spending a lot of time
both reading and leaving comments. But so what, it was still worthwhile!
Byron
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 02:31 ق.ظ
I’m not that much of a online reader to be honest but your sites really
nice, keep it up! I'll go ahead and bookmark your site to
come back later. All the best
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ:



آرشیو:


آخرین پستها:


نویسندگان:


آمار وبلاگ:







The Theme Being Used Is MihanBlog Created By ThemeBox